Natuurbeschermers en kapitalisten zijn het zelden eens. Maar nu de wereld kampt met een biodiversiteitscrisis, werken de twee groepen samen als nooit tevoren en op steeds innovatievere manieren.
Van de uitgifte van bedrijfsobligaties om oesterriffen te beschermen tot de verkoop van financiële effecten waarvan de opbrengst wordt gebruikt om plasticvervuiling uit de zee te verwijderen: de financiële sector wil een veel grotere rol spelen bij het tegengaan van natuurverlies en het herstel van de biodiversiteit.
Deze verschuiving komt op een moment dat de risico's voor de bedrijfsresultaten als gevolg van natuurgerelateerde factoren – of het nu gaat om operationele, regelgevende of reputatierisico's – te groot zijn geworden om te negeren. Biodiversiteitsrisico's, zoals bosbranden, hittegolven en de instorting van het aantal bestuivende bijen en de zeevisserij, wegen steeds meer op de winstgevendheid van bedrijven in verschillende sectoren. Onderzoek toont aan dat voedingsbedrijven, retailers, bosbouwbedrijven en mijnbouwbedrijven het zwaarst worden getroffen door de gevolgen van ecologische schade.
Maar de belangrijkste drijfveer achter de nieuwe investeringsgolf lijkt niet alleen risicobeperking te zijn. Nu het World Economic Forum 2025 uitroept tot het jaar van natuurpositieve financiering, beseffen bedrijven en hun investeerders steeds meer dat investeren in biodiversiteit ook nieuwe zakelijke kansen kan bieden.
Natuurobligaties
Nergens is deze trend duidelijker dan op de vastrentende markten, waar de natuur de klimaatverandering heeft ingehaald als de belangrijkste reden om kapitaal op te halen met groene en duurzame obligaties. Volgens het Institute of International Finance (IIF) waren obligaties met doelstellingen voor de preventie en bescherming van biodiversiteitsverlies goed voor bijna een kwart van de totale ESG-obligaties die vorig jaar werden uitgegeven, met een jaarlijkse uitgifte van meer dan 300 miljard US dollar – een recordhoogte en een verdubbeling ten opzichte van 2020.
Overheden en supranationale instellingen hebben het voortouw genomen bij de ontwikkeling van biodiversiteitskapitaal, maar ook bedrijven beginnen zich op dit terrein te begeven. Dat is een reactie op de invoering van een toenemend aantal natuurgerelateerde bedrijfsregels en rapportagenormen, die allemaal bedoeld zijn om bedrijven te dwingen om biodiversiteitsbescherming mee te nemen in hun planning om klimaatneutraal te worden.
Er zijn twee soorten op biodiversiteit gerichte bedrijfsobligaties in opkomst.
De eerste is de Use of Proceeds (UOP)-obligatie, waarbij het opgehaalde geld bestemd is voor specifieke duurzaamheidsprojecten. Interessant is dat de uitgifte van dergelijke obligaties de afgelopen jaren is toegenomen, terwijl de verkoop van andere soorten ESG-obligaties is teruggelopen vanwege bezorgdheid over een gebrek aan transparantie.
Een van de populairste zijn UOP-natuurobligaties die worden gebruikt voor de financiering van doelstellingen op het gebied van terrestrisch en aquatisch biodiversiteitsbehoud – beide erkend als een in aanmerking komende UOP-categorie door de International Capital Markets Association. Volgens Fitch vertegenwoordigen ze ongeveer 16% van alle nieuwe biodiversiteitsobligaties die in 2023 zijn uitgegeven, tegenover 5% in 2020.
Een van de emittenten die op de markt komt, is het Chileense pulp- en papierbedrijf CMPC. Het heeft obligaties uitgegeven met UOP's voor duurzaam bos- en waterbeheer en herstel van inheemse bossen.
Het Finse bosbouwbedrijf Stora Enso heeft een aantal groene obligaties uitgegeven met UOP's die onder meer bestemd zijn voor duurzaam bos- en waterbeheer en verontreinigingsbestrijding.
De tweede soort biodiversiteitsobligatie die populair is bij bedrijfsemittenten is de sustainability-linked bond (SLB). Het onderscheidende kenmerk van SLB's is dat ze een mechanisme bevatten waardoor de voorwaarden – zoals de rentevoet of coupons – veranderen naargelang het vermogen van de onderneming om haar specifieke prestatiedoelstellingen te bereiken binnen een vooraf bepaald tijdsbestek.
Het Braziliaanse pulp- en papierbedrijf Klabin biedt een interessante casestudy. Het heeft onlangs een SLB verkocht met duurzame prestatiedoelstellingen die gekoppeld zijn aan zijn natuur- en biodiversiteitsgerelateerde doelstellingen, met een eindlooptijd in 2030 en 2025 als trigger voor de prijsbepaling van de volgende rentevoet.
De doelstellingen van het bedrijf voor 2030 omvatten:
- Herintroductie van twee soorten waarvan is aangetoond dat ze in een bepaalde habitat zijn uitgestorven en bevordering van de populatieversterking van vier andere bedreigde soorten. De couponbetaling stijgt met 6,25 basispunten als de doelstelling niet wordt gehaald.
- Waterverbruik gelijk aan of lager dan 3,68 m3 per ton productie, wat neerkomt op een vermindering van 16,7% ten opzichte van 2018. Opwaartse aanpassing van de coupon met 12,5 basispunten als de doelstelling niet wordt gehaald.
"Als wereldwijd gediversifieerde belegger hebben wij er belang bij te begrijpen hoe de bedrijven waarin we beleggen afhankelijk zijn van en een impact hebben op de natuur ... Onze strategie is erop gericht ervoor te zorgen dat de portefeuille van het fonds goed gepositioneerd is om de daarmee samenhangende uitdagingen aan te gaan en relevante kansen te benutten."
Natuurrisico's binnen portefeuilles
Bij de uitgifte van deze obligaties is samenwerking met natuurbeschermers en milieuonderzoekers van cruciaal belang om wetenschappelijk onderbouwde doelstellingen te bepalen die reële en meetbare voordelen voor de natuur kunnen opleveren.
Maar het is niet alleen op de obligatiemarkten dat natuurlijk kapitaal zich laat gelden. Ook aandelen worden steeds vaker een bron van beleggingsmogelijkheden op het gebied van biodiversiteit.
Uit onderzoek van het impactbeleggingsadviesbureau Phenix Capital blijkt dat het aantal fondsen dat zich richt op biodiversiteit sinds 2018 meer dan verdubbeld is tot meer dan 1.000, waardoor minstens 200 miljard euro aan kapitaal is opgehaald. https://phenixcapitalgroup.com/news/impact-report-biodiversity-apr-2024
Los daarvan heeft indexaanbieder MSCI vastgesteld dat meer dan 80% van de bijna 1.700 bedrijven in zijn All Country World Index in hun jaarverslag verwijst naar biodiversiteit en natuurgerelateerde thema's, wat wijst op een toenemend bewustzijn in het bedrijfsleven. MSCI baseert zich op de rapportagepraktijken van 1.686 componenten in de MSCI ACWI-index die relevante jaarverslagen over het boekjaar 2022 hebben gepubliceerd
Er zijn steeds meer grote institutionele beleggers die rekening beginnen te houden met natuurgerelateerde risico's en kansen op het gebied van biodiversiteit benutten.
Neem bijvoorbeeld het Nederlandse ABP. Het grootste pensioenfonds van het land is een belangrijke investeerder geworden in een eerste particuliere blauwe obligatie van het Deense bedrijf voor duurzame energie Orsted om biodiversiteitsbehoud in de oceaan te financieren.
Een ander voorbeeld is het Noorse staatsinvesteringsfonds. Het fonds, met 1,7 biljoen dollar aan beheerd vermogen het grootste ter wereld, heeft 96% van zijn portefeuille onderworpen aan een risicobeoordeling op het gebied van natuurlijk kapitaal. Het heeft ook zijn belangen in bedrijven die volgens het fonds een groot risico lopen afgestoten.
"Als wereldwijd gediversifieerde belegger hebben wij er belang bij te begrijpen hoe de bedrijven waarin we beleggen afhankelijk zijn van en een impact hebben op de natuur", aldus het rapport. Onze strategie is erop gericht ervoor te zorgen dat de portefeuille van het fonds goed gepositioneerd is om de daarmee samenhangende uitdagingen aan te gaan en relevante kansen te benutten."
Financiering van biodiversiteit steeds populairder
Bedrijven, beleggers en beleidsmakers zetten zich steeds meer in voor de bescherming van de biodiversiteit, omdat ze zich steeds meer bewust worden van zowel de materiële risico's van niets doen als de kansen op aantrekkelijke rendementen.
Dit momentum is bijvoorbeeld zichtbaar in initiatieven in de financiële sector, zoals de Finance for Biodiversity-belofte.Pictet Group is ook ondertekenaar van de Finance for Biodiversity-belofte. Zie voor meer informatie https://www.pictet.com/content/dam/www/documents/brochures/responsibility/PictetGroup-ESG-Sustainability-report-2023-EN.pdf.coredownload.pdf
In dit kader hebben bijna 200 financiële instellingen, die samen meer dan 20 biljoen US dollar aan activa vertegenwoordigen, zich ertoe verbonden hun financiële stromen af te stemmen op biodiversiteitsdoelstellingen door middel van publieke belangenbehartiging, samenwerking en het vaststellen van doelen voor verschillende activaklassen om de positieve impact te meten.
Naarmate natuurfinanciering op grotere schaal wordt toegepast, zal biodiversiteit de komende jaren een prominente plaats innemen binnen duurzame financiering, naast klimaatverandering, als een cruciaal aandachtspunt voor bedrijven en hun investeerders.
