Thematics Interview

Hans Peter Portner, hoofd Thematic Equities bij Pictet Asset Management, heeft een centrale rol gespeeld bij het opzetten van wat Morningstar beschouwt als 's werelds toonaangevende franchise op het gebied van thematische beleggingen. Hij vertelt ons over het ontstaan ervan, de filosofische grondslagen en de enorme uitdagingen waarmee de beleggingsbeheerders worden geconfronteerd.

Hoe is de Thematics-franchise van Pictet ontstaan?

We lanceerden een biotechstrategie in 1995, in een tijd waarin DNA-sequencing nog een gigantische opgave was en bijna tien jaar voordat het menselijke genoom volledig in kaart was gebracht.  Het was een vooruitziende beslissing. In de jaren daarna bouwden we een sterk trackrecord op, zodat toen de Nasdaq aan het einde van het decennium een hoge vlucht nam, de strategie veel belangstelling kreeg.

In 2000, toen iedereen zich op het internet richtte, begonnen we naar de gegevens te kijken en beseften we dat wereldwijde trends zoals verstedelijking, industrialisering, bevolkingsgroei en klimaatverandering allemaal van invloed zouden zijn op de vraag naar waterbronnen.

We waren duidelijk iets op het spoor, want onze waterstrategie was vanaf het begin een succes: die presteerde in de eerste drie jaar 7% beter dan de wereldwijde aandelenindex op jaarbasis en trok aanzienlijke beleggingsfondsen aan.

Wat was jouw rol bij de ontwikkeling van de waterstrategie?

De waterstrategie was echt waarmee de franchise van Pictet Asset Management een hoge vlucht nam. Ik was vanaf het begin betrokken bij de strategie en werd al snel de hoofdbeheerder. We ontwikkelden een rigoureus beleggingsproces, dat vervolgens als blauwdruk diende voor alle volgende strategieën.

Water werd de kern van de franchise. Niet lang daarna lanceerden we nog meer strategieën, waaronder hout, schone energie, voeding en wereldwijd milieu. Ze volgden allemaal het model van de waterstrategie en hadden dezelfde beleggingsprincipes, waardoor we een gemeenschappelijk platform voor thematische aandelen konden opbouwen.

Waar ben je het meest trots op?

Ik ben erg trots op het sterke team dat ik heb opgebouwd rond het idee van de wereldwijde milieustrategie, die nu een van de grootste in zijn soort ter wereld is. Aanvankelijk was het een puur lineaire combinatie van onze strategieën voor water, hout, schone energie en landbouw. We waren pioniers in het toepassen van het wetenschappelijke kader van de planetaire grenzen om ons beleggingsuniversum te identificeren (zie Afb. 1). Deze aanpak, in combinatie met de sterke absolute en relatieve prestaties van de strategie ten opzichte van de wereldwijde aandelenindex, stelde ons in staat om die in korte tijd aanzienlijk te laten groeien.

Hoe kun je een voorsprong behalen als tientallen analisten bij verschillende beleggingsondernemingen naar dezelfde aandelen kijken?

Het gaat niet alleen om het bekijken van spreadsheets. Zo woonde ik ongeveer 20 jaar geleden een conferentie over watervoorziening bij in een duur hotel in Zürich. De CEO's van twee toonaangevende Amerikaanse waterbedrijven waren aanwezig. Op de ochtend dat de conferentie begon, regende het pijpenstelen – wat misschien wel passend was voor een evenement in de watersector. Toen ik aankwam, was ik doorweekt, maar ik kwam de CEO van een van de bedrijven tegen, die er fris en droog uitzag omdat hij een suite had genomen in dit zeer dure hotel. Achter mij stond de andere CEO. Hij was net zo doorweekt als ik, omdat hij uit het budgethotel kwam waar hij verbleef, en hij zag er een beetje moe uit omdat hij vanuit de VS was overgevlogen in economy class. Op dat moment leerde ik veel over de kostencultuur van die twee bedrijven. Ik heb altijd de voorkeur gegeven aan de aandelen van het bedrijf van de zuinige CEO – en dat heeft mijn portefeuille geen windeieren gelegd.

Het is dus belangrijk om kilometers af te leggen.

Dat is belangrijk, maar ook veeleisend. En soms gaat het om meer dan alleen jetlag of haastige maaltijden op de luchthaven. Zo had een van onze collega's, Philippe Rohner, een afspraak met het managementteam van een Indiaas waterbedrijf in het Oberoi Hotel in Mumbai. Hij had zich net ingecheckt toen terroristen het gebouw bestormden en met machinegeweren beschoten. Philippe verstopte zich achter de balie en overleefde met de hulp van het hotelpersoneel het bloedbad dat uiteindelijk 166 mensen het leven kostte.

Gelukkig komen dit soort gruwelijke gebeurtenissen in ons werk zelden voor, ook al wordt soms gezegd dat je in de financiële sector met haaien zwemt.

Voor de tiende verjaardag van de waterstrategie huurde ons verkoopteam in Parijs het Trocadero Aquarium voor een klantenevenement. De gasten zaten rond een van de gigantische tanks en keken toe hoe een duiker in een T-shirt met mijn naam erop het water in gleed. Hij zwom letterlijk met haaien. Ik stond buiten het zicht en toen de duiker het bassin verliet, goot ik een glas water over mijn hoofd en stapte het podium op, waar ik mijn haar droogde met een handdoek. Sommige klanten komen nog steeds naar me toe om te vragen hoe het was om oog in oog te zijn met Jaws.

Wat heeft het succes van Pictet Asset Management op thematisch gebied bepaald?

Het succes van onze franchise ligt in ons vermogen om te innoveren in plaats van de markt te volgen en onze ideeën te baseren op megatrends op lange termijn (zie Afb. 1) in plaats van kortstondige rages. Dit wordt versterkt door de stabiliteit van het bestuur en de homogeniteit van onze beleggingsfilosofie en -processen, terwijl we tegelijkertijd onze strategieën blijven verfijnen op basis van de ontwikkeling van thema's. In de afgelopen 30 jaar zijn we erin geslaagd een zeer getalenteerd team samen te stellen dat in Genève op basis van wederzijds vertrouwen, vaardigheden en gemoedsrust samenwerkt. Dit beleggingsplatform wordt op zijn beurt ondersteund door het ongeëvenaarde distributienetwerk van Pictet Asset Management.

De breedte en diepte van onze franchise zijn ongezien. Het kost tijd, geduld en een strategische visie om zo'n bedrijf op te bouwen. Het is als het aanleggen van een groot park – je hebt een visie, een langetermijnvisie en de middelen nodig om het te laten groeien en tot wasdom te laten komen. En dan is er nog ons beleggingsproces, waarbij gespecialiseerde beleggingsbeheerders beleggen in bedrijven met een specifieke focus die actief zijn in zeer dynamische sectoren.  

Hoe behouden wij onze voorsprong op bijvoorbeeld passieve strategieën?

Wij besteden veel tijd en middelen aan het analyseren van de positionering van een thema met behulp van onze adviesraden – externe adviseurs, academici en experts uit de sector, die ons helpen onze visie vorm te geven. We hebben 14 thematische adviesraden, met in totaal 35 externe experts die onze interne expertise aanvullen. Dankzij deze diepgaande kennis kunnen wij tijdig en intelligent reageren op technologische veranderingen.

Heeft thematisch beleggen een toekomst?

Beleggen is in het algemeen investeren in de toekomst van iets – de toekomst van voedsel, werk, geneeskunde, reizen, consumptie, industriële productie, enz. Thematisch beleggen is een zeer gerichte benadering van de toekomst. Het is slechts één vorm van zeer actief beleggen in aandelen. Met de hulp van onze adviesraden en denktanks zoals het Copenhagen Institute of Future Studies (zie Afb. 2) blijven we de trends analyseren die de toekomst zullen bepalen. Dankzij ons uitgebreide platform van thematische aandelenproducten kunnen we portefeuilles op maat samenstellen die precies aansluiten bij de behoeften en voorkeuren van beleggers. Dit is een bijzonder interessant aanbod voor institutionele klanten.

De Thematics-franchise van Pictet Asset Management is succesvol omdat ze de beleggingsfilosofie van de Pictet Group weerspiegelt. De aanpak is altijd gericht op de lange termijn. Als je niet bereid bent om te wachten, moet je het niet doen. En als je voor een aanpak kiest, moet je er ook echt in geloven. Zo hebben wij ons vanaf het begin gericht op verantwoord ondernemen. Wij nemen sociale, milieu- en governancerisico's serieus. Veel concurrenten sprongen op de kar toen ESG in opkomst was. Veel van diezelfde concurrenten beginnen zich terug te trekken nu de politieke wind uit een andere hoek waait. Maar wij blijven ons inzetten, omdat dit zaken zijn die wij belangrijk vinden.

Als je je beleggingscarrière opnieuw zou kunnen beginnen, zou je dan iets anders doen?

Met de wijsheid achteraf zou ik mijn beleggingsprincipes zo vroeg mogelijk hebben vastgelegd.

Halverwege de jaren negentig, toen ik nog maar een paar jaar als beleggingsbeheerder werkte – voordat ik bij Pictet kwam – kreeg ik de verantwoordelijkheid voor het beheer van het aandelenbeleggingsgedeelte van een pensioenfonds. Een van de bedrijven in de portefeuille produceerde technische hardware. De omzet was enorm en het aandeel steeg sterk in waarde. Maar ik begreep de fundamentals en langetermijnvooruitzichten van het bedrijf niet. Dus nadat ik de aandelen een paar weken had zien stijgen, nam ik mijn winst. Het bedrijf was Cisco.

Vanaf het moment dat ik de aandelen verkocht tot het uiteindelijke hoogtepunt van de dotcom-zeepbel – dit was net voor de technologieboom van eind jaren negentig – steeg de aandelenkoers met ongeveer 20 keer. Deze ervaring heeft me twee dingen geleerd.

Ten eerste hoe belangrijk het is om een specialist te zijn in de beleggingswereld. Het is niet voldoende om als portefeuillebeheerder simpelweg de besten te selecteren uit een pool van sectoranalisten. Je moet een sectorexpert zijn en echt diepgaande kennis van aandelen hebben om klanten op lange termijn een solide, herhaalbare outperformance te kunnen bieden.  Ten tweede dat de wereld sneller verandert dan ooit en dat aan de verkeerde kant van deze verandering staan ernstige negatieve gevolgen heeft voor je beleggingen. Daarom houden wij bij Pictet Asset Management de langere termijn in het oog en richten we ons op het ontwikkelen van megatrends – en dat is ook het geheim van het succes van onze thematische strategieën in de afgelopen drie decennia.